Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

DELEGACIJE PRIJESTONICE I UDRUŽENJA BORACA NOR-A I ANTIFAŠISTA CETINJA POLOŽIĆE VIJENAC NA SPOMENIK NA BELVEDERU

Sjećanje na slobodarsku epopeju

CETINJE - Delegacije prijestonice Cetinje i Udruženja boraca NOR-a i antifašista Cetinja položiće danas, u 9 časova, vijence na spomenik na Belvederu i prigodnom svečanošću obilježiti 81. godišnjicu Belvederskih demonstracija.

Demonstracije na Belvederu, održane 26. juna 1936. godine, nezaobilazan su događaj crnogorske prošlosti i njene slobodarske epopeje u posljednjih nekoliko stoljeća. Tog 26. juna 1936. godine na ovom mjestu dogodila se jedna od najvećih antirežimskih manifestacija tadašnjeg narodnog fronta u Kraljevini Jugoslaviji, koja je bila svojevrsna crnogorska demokratska reakcija na zvaničnu politiku vlade Milana Stojadinovića.

Poštovanje

- Iz godine u godinu 26. jun nas okuplja na Belvederu. Dolazimo sa poštovanjem prema učesnicima, pijetetom prema žrtvama i ponosom na pretke kakve smo imali. Ove godine obilježavamo 81 godinu od narodnog zbora, organizovanog radi protesta protiv nasilja vladajućeg režima, koji se zbio 1936. godine ovđe na Belvederu. Njegova veličina, značaj, ali i krvavi završetak obavezuje potomstvo na trajno sjećanje, te odavanje pošte stradalima i zahvalnost učesnicima – kazao je predsjednik UBNOR-a i antifašista Cetinja Stevan Radunović.

On je podsjetio da su veoma teške uslove u kojima se živjelo u Crnoj Gori između dva svjetska rata karakterisale socijalna i nacionalna obespravljenost crnogorskog naroda i nepodnošljiva tortura oficijelnog režima, koja se poslije gušenja Božićnog ustanka i sprovedenih krvavih represalija iz godine u godinu stalno povećavala. Kao odgovor na to što su policijski pendrek i žandarmska cokula gazili ljudsko dostojanstvo Komunistička partija pod vođstvom Nikole Lekića radila je na organizovanom ispoljavanju narodnog revolta. U to vrijeme najmasovnija hapšenja komunista uslijedila su u martu 1936. godine, kada je uhapšeno 230 komunista.

- U znak protesta zbog odvođenja uhapšenika van Crne Gore, federalisti i komunisti, prvi put zajedno, koji su ostali na slobodi, sarađujući sa pojedinim opozicionim prvacima odmah se angažuju u cilju organizovanja krupnijih javnih političkih aktivnosti. Tako je u junu 1936. formiran inicijativni odbor za sazivanje protestnog zbora radi negodovanja zbog terora vlasti nad narodom u Crnoj Gori – kazao je Radunović podsjetivši da su na čelu Odbora bili komunisti Petar Plamenac, Blažo Jovanović i i federalista dr Niko Jovićević.

Zabrane

Demonstracije su zakazane za 26. jun na Cetinju  kako bi se izrazilo nezadovoljstvo takvim stanjem, dok je policija i žandarmerija svjesna opasnosti od takvog okupljanja komunista i federalista pokušala da demonstracije spriječi, i oni su zaustavljeni na Belvederu.

- Uprkos zabranama demonstracije su održane, i tada se prvi put poslije 1918. godine zavijorila crnogorska zastava. Ove su demonstracije bile prve koje su za zajednički imenitelj imale i socijalno i nacionalno pitanje - kaže Radunović dodajući da je neko od ubačenih provokatora zapucao, nakon čega je uslijedila reakcija policije i žandarmerije i tom prilikom šest demonstranata je ubijeno, veliki broj njih je ranjen, a nekoliko stotina je uhapšeno. Na belvederski pohod išlo se masovno. Gotovo da nije bilo sela u ovdašnjim nahijama i brdima iz kojeg nije krenuo narod, a istoričari govore da čak ni stradalnici i invalidi iz prethodnih ratova nijesu izostali. Tog dana poginuli su: Jovan Šofranac, Šunjo Vukmanović, Stevo Vujović, Nikola R. Petričević, Ilija Ražnatović i Marko Jovićević.

J. ĐUKANOVIĆ

Izvor: Pobjeda
http://www.pobjeda.net/protected/listalica/2017-06-26/#10/z