Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

PREDSTAVNICI UBNOR-A I ANTIFAŠISTA ODRŽALI PREDAVANJE U NIKŠIĆKOJ GIMNAZIJI

Da se progon nikad ne ponovi

„Noć progona” bila je uvertira za tragediju jevrejskog naroda i njegovo uništenje. U toj noći, koja je započela 9. novembra, nastupilo je neobuzdano nasilje njemačkih nacista, kazao je Sait Šabotić

NIKŠIĆ – Povodom Međunarodnog dana borbe protiv fašizma, antisemitizma i ksenofobije, koji se obilježava u spomen na ,,Kristalnu noć’’, događaj iz novembra 1938. godine kada su Evropa i svijet posmatrali početak svog kraja i praktično sunovrat jedne civilizacije, učenicima trećeg razreda Gimnazije “Stojan Cerović” održano je predavanje u organizaciji Opštinske organizacije UBNOR-a i antifašista Nikšića. Nakon pozdravne riječi Slobodana Mirjačića, predsjednika pomenute organizacije, prof. mr Sait Šabotić je istakao da je sve počelo 1933. godine kada je na vlast u Njemačkoj došla Nacionalsocijalistička njemačka radnička partija. -Ubrzo nakon preuzimanja vlasti, nacisti počinju ostvarivanje jednog od svojih najvažnijih programskih ciljeva - iskorijeniti svaki uticaj Jevreja u njemačkoj politici, ekonomiji i kulturi. U Njemačkoj je 1933. živjelo oko pola miliona Jevreja. Antijevrejska kampanja pokrenuta je preko radija i novina, a u svim školama i na fakultetima uvedeno je pseudonaučno ,,učenje o rasama” kao obavezni predmet. Donesen je niz antijevrejskih propisa, koji kulminiraju proglašenjem Zakona o građanima carstva i Zakona o zaštiti njemačke krvi i njemačke časti septembra 1935. godine, kada Jevreji gube njemačko državljanstvo i ne smiju obavljati nikakvu javnu službu, što naročito pogađa intelektualce - naučnike, profesore, ljekare, pravnike, novinare. Ni njihova djeca nijesu mogla pohađati javne škole, a Jevrejima je bio zabranjem i boravak na javnim mjestima. Pomenuti zakoni su kasnije primijenjeni u svim pripojenim zemljama i okupiranim područjima. Pod njemačkim pritiskom, i Italija je 1938. godine uvela antijevrejsko zakonodavstvo. Mjere prema Jevrejima, pod njemačkim pritiskom, preduzimaju i zemlje Istočne Evrope, među kojima je izuzetak predstavljala Čehoslovačka koju je Njemačka okupirala 1938. godine, nakon sklapanja Minhenskog sporazuma. Veliki broj Jevreja emigrirao je iz tih država. Na inicijativu predsjednika SAD Franklina Ruzvelta,održana je u ljeto 1938. godine Međunarodna konferencija o izbjeglicama u Evianu u Šavjcarskoj, ali nije dala rezultate, jer nijedna zemlja nije otvorila svoja vrata jevrejskim izbjeglicama, kazao je Šabotić. On je naglasio da je centralni događaj koji je ipak skrenuo pažnju javnosti na položaj Jevreja i ono što im se događa na tlu Njemačke bila ,,Kristalna noć” ili “Noć progona”. -Ime ovog događaja je kontroverzno. Mnogi smatraju da je naziv za ovaj događaj došao od polomljenih izloga jevrejskih prodavnica, dok drugi smatraju da je namjera ovog događaja bila da cinično propagira nasilje kao nešto metaforički ,,sjajno i blistavo” za tadašnju Njemačku. Danas je najčešće u upotrebi pojam “Noć progona”. Neposredan povod za ,,Kristalnu noć’’ bilo je ubistvo sekretara njemačke ambasade u Parizu Ernsta Von Rata, koga je ubio Heršel Grinspan, čiju su porodicu njemačke vlasti deportovale sa još 15.000 poljskih Jevreja. On je 6. novembra primio pismo od svoje porodice u kome su bili opisani užasni uslovi tokom deportacije. Pogođen i emotivno uzbuđen, Grinspan je 7. novembra izvršio atentat na sekretara njemačke ambasade. Dva dana kasnije Von Rat je premunuo, nakon čega je krenuo progon Jevreja. Uzimajući ovaj događaj za povod obračuna sa Jevrejima, ,,Noć progona’’ je bila uvertira za tragediju jevrejskog naroda i njegovo uništenje. U toj noći, koja je započela 9. novembra, nastupilo je neobuzdano nasilje njemačkih nacista, koje je bilo podržano od svih struktura nacističkih vlasti, ali i od njemačkih građana koji nijesu učinili ništa da se progon ne dogodi. Tom prilikom zapaljene su 1. 574 sinagoge, potpuno je razoreno više od sedam hiljada jevrejskih preduzeća, 29 velikih trgovina, kao i brojni jevrejski domovi, bolnice, škole i druge institucije, kazao je Šabotić između ostalog.

L.N.

U „Kristalnoj noći” ubijen 91 Jevrej Prema zvaničnim informacijama, u ,,Kristalnoj noći” ubijena je 91 osoba jevrejskog porijekla, dok je oko 30.000 Jevreja odvedeno u koncentracione logore. Nacističko ludilo nije se smirilo u noći između 9. i 10. novembra već je bilo nastavljeno sve do 13. novembra. Ishod je bio porazan, kazao je Šabotić. Predavanju u gimnaziji, osim učenika i profesora, prisustvovali su i članovi UBNOR- a i antifašista dr Radovan Mijanović i Stevo Goranović, kao i sekretar organizacije Željko Zvicer.

Izvor:

 

 

http://www.dan.co.me/indexss.php? nivo=3&rubrika=Regioni&clanak=572367&datum=2016-11-09&naslov=Da%20se %20progon%20nikad%20ne%20ponovi